می گیلان

تاریخ, موسیقی, فرهنگ, جغرافی, زبان, شعر و مسایل روزمره گیلان

اصطلاحات و مثل های گیلکی – بخش 1 – آ

Posted by صابر در اوت 12, 2009

âb agar ïjâ bamane gandexe

آب اگر ایجا بَمانه گََندَخه

آب راکد می گندد

âb mânestan she, rig mânestan xu jâ sar ïse

آب مانستن شه، ریگ مانستن خو جا سر ایسه.

مانند آب می رود مانند ریگ سر جای خود می ماندو

وجودش بی خاصیت است. رفتن و ماندنش فرقی نمی کند.

âb mara nasha syâ kalâche sifide kudan

آب مرا نشه سیا کلاچه سیفیده کودن

کلاغ سیاه را با آب نمی توان سفید کرد.

ننگ را با رنگ پاک نمی شود.

âb nare, nivire shinobaze gharibiye

آب ناره، نیویره شینو بازه غریبیه

آب نمی بیند وگرنه شناگر قابلیست

اگر کاری(شرارتی) انجام نمی دهدوسیله دسترسی ندارد و گرنه در آن کار(معمولا بد) حرفه ای است.

âb nide xu pirhana kane

آب نیده خو پیرهنه کنه

آب ندیده، به قصد آبتنی، پیراهنش را کنده

کاری را پیش از وقت آن کردن

âbe tule kude,mâï giftane dare

آبه توله کوده، مائی گیفتنه ره

آب را گل کرده دارد ماهی می گیرد

از آب گل آلود ماهی می گیرد، از محیط آشفته در حال استفاده است

âb yazid das dekafte

آب یزید دس دکفته

آب دست یزید افتاده

جنس فراوان و ارزانی دست یک گرانفروش یا خصیص افتاده

âtash bibi tara sujane, âb bibi tara gharxe kune

آتش بیبی ترا سوجانه، آب بیبی ترا خرخَ کونه

آتش باشی تورا می سوزاند، آب هم باشی تورا غرق می کند

هر اندازه هم که زرنگ باشی باز از تو سرتر است

âtasha xâmushe kudim, kale xâke amra bâziye darim

آتشه خاموشه کودیم، کله خاک امرَ بازیه دریم

آتش را خاموش کردیم و با خاکستر اجاق سرگرم بازی هستیم

اصل کاری را ول کرده ایم و به فرعش چسبیده ایم

âxar ti jâne ki hichi vânie

آخر تی جانه که هیچی وانیه

تو که فقط یه مشت پوست و استخوانی

چیزی برات نیست. مایه ای نداری.

âxunde mofte bide, kara khu sakudani rem sar kitab vâkune

آخوند موفت بیده، کرا خو ساکودنی رم سرکیتاب واکونه

آخوند مفت دیده است، دارد طالع توله سگ هایش هم می بیند

مال مفتی پیدا کند تا آخرش را هم می خواد استفاده کند، آخوند مفت که گیر آمد(کنایه از گیرنیامدن) باید موش های خانه را هم عقد کرد.

adam paje

آدم پجه

آدم از گرما می پزد

وای که چه گرم است!!!

adam puxe

آدم پوخه

آدم می پوسد(تنهایی، بیکاری، …)

دل آدم می پوسد

âdame chos xor du ta xarj dâre

آدم چوس خور دوتا خرج دره

خرج آدم خسیس دوبرابر است.

آدم دستپاچه کار را دوبار می کند

âdam xar bebe, griftar xar nebe

آدم خرببه، گریفتار خر نبه

آدم خودش خر باشد، گرفتار خر نشود

آدم اگر خودش نادان باشد بهتر از آن است که گرفتار آدم نادان شود!!

âdam xuda xuda bege, bahre xuda bege

آدم خودا خودا بگه، بهر خودا بگه

آدم خدا خدا می گوید برای خدا بگوید

از غیر خدا لطفی نمی رسد- ریا کاری نکردن

âdame vashata na din dre na imân

آدم وشتا نه دین دره نه ایمان

آدم گرسنه دین و ایمان ندارد

âdam nân nadâre vali ism badare

آدم نان نداره ولی ایسم بداره

آدم نان نداشته باشد ولی نام داشته باشد

نان نداشته باشی مهم نیست، نام نیک مهم است

âdam nafam chel ta gamishe zure dere

آدم نفم چل تا گامیش زوره دره

آدم نفهم زور چهل گاو قدرتمند نر را دارد

اشاره به کسانی که هیچ دلیل و منطقی را قبول نمی کنند

âsemane uya batarkase ha ite birun futurkaste?

آسمان اویه بترکسه، هه ایته بیرون فوتورکسته؟

انگار آن جای آسمان پاره شده و این یکی تحفه از آنجا بیرون زده

اشاره به آدم پر افاده، اشاره به آدمی که اخلاق جالبی ندارد، اخلاق تلخی دارد

âseman gar bagardaste gar bagardaste, ame sare jor ki fârese fugurdaste

آسمان گر بگرسته، گربگردسته، امه سر جور کی فارسه فوگوردسته

آسمان چرخید و چرخید و به ما که رسید روی سرما خراب شد

اشاره به بد شانسی، طالع بد

âseman lavash beb, darya turshe abey(ghatogh), baz ti shekame re kam aye

آسمان لواش ببه، زمین تورشه آبی(قاتق)، باز تی شکمره کم آیه

آسمان لواش شود و آب دریا خورشت شود باز کفاف شکم تورا نمی دهد

هرچی بخوری باز هم کم است(انگار نه انگار که خورده ای)

âsiâb xu sanga besaye bextare tâ bi-kâr beyse

آسیاب خو سنگه بسایه بختر تا بیکار بیسه

آسیاب سنگ خود را بسابد بهتر از آن است که بیکار باشد

بیکار نمی توان نشست

âsiabe ba nam nam dane dan

آسیابه با نم نم دانه دن

در آسیاب باید کم کم دانه ریخت

نصیحت تلخ را باید کم کم به به خورد طرف داد

âftâb be âftâb chel ghadam ra kune

آفتاب به آفتاب چل قدم راکونه

از صبح امروز تا صبح فردا چهل قدم راه می رود(آفتاب به آفتاب چهل قدم راه می رود)

از بس سست است جان آدم را به لب می آورد

âghâ baxshe âghâzan nabaxshe

آقا بخشه، آقا زن نبخشه

ارباب(شیخ) می بخشد، زن او نمی بخشد

اشاهره به کاسه داغ تر از آش شدن

17 پاسخ to “اصطلاحات و مثل های گیلکی – بخش 1 – آ”

  1. باران said

    سلام دوست من خوشحالم که در مورد گیلان مینویسید.متشکرم از لطفتون و با اجازه وبلاگتون رو لینک کردم

  2. guilani said

    با تکر بسیار عالی بود گیله مرد

  3. روزبدهات
    درود براری جئن
    تی خوجیره بلاگه بدئم. تی دس طیلا. جه اینکی زحمت کشی و حقه سعی کونی کی گیلانی هویتا دئشت بکونی جه تو سپاس دئرمه. جه اینکی لوطف بئودی و مر لینک بئودی ممنون براری. تی دس درد نکونی . مونانی شمره ایحترومه امرا به ایسمه «می گیلان» می بلاگه مئن لینک بئودم.هنده می ور بیه براری.

    پیله ایحترمئونه امرا

    بهرام گیله مرد ( دورگ)

  4. سلام و درود عرض کونم
    از آشنایی با شیمی وبلاگ خوشحالم هم استانی

    از تی توجه به گیلکی ضربالمثلان و اصطلاحات خوشحال بوستم

    پایدار ببی و سلامت .

  5. به قول فارس … ها چه قدر روده درازی کردی[خنده]

    انصافا زبان شما گیلک ها ، بدترین و مزخرف ترین زبان در سراسر دنیاست.[خنده]
    حالم بهم خورد.

    • guilere said

      ما اگر از یه چیزی خوشمون نمیاد دلیل نمیشه بهش توهین کنیم. این نقطه نظر شماست و نظر خودت رو داری و برای خودت محترمه. من ه از تورکی خوشم نمیاد ولی اگر ما از یه چیزی خوشمون نمیاد دلیل نمیشه بهش توهین کنیم. فرهنگ شما برای شما عزیزه، فرهنگ ما هم برای خودمون.

      • صالح said

        هم وطنان گیلانی اینکه یک نفر ترک به زبان گیلانی توهین کرد نبایدآن را تعمیم به همه ترکان داد .و اینجانب بی نهایت از گفتار رکیک هم وطن ترکم آزرده خاطرم.در هر قشری آدم بی ادب پیدا می شود که چه بسا این به تعصبات بیجا و نبود سواد کافی و مشکلات روانی اجتماعی برمی گردد که در هر جامعه ای به واضح مشهود است .

        با احترام هموطن آذربایجانی شما صالح

  6. شما اینجا با خط فنوتیک نوشتین، فکر خوبیه!
    اگه خط فنوتیک رو پیدا کنم، منم گیلکی رو با خط فنوتیک می نویسم که آسونتر خونده بشه.

  7. تاسيان said

    سلام
    از كار زيباتون سپاس گذارم.صحبتي هم با دوستان دانشجوي گيلاني عزيز دارم.چون متاسفانه نسبت به فرهنگشون بي تفاوتن و حساسيتي كه هموطن هاي ترك وكردمون نسبت به زبانشون دارن ندارن.خيليا حتي از اظهار لهجه گيلكي با اين قدمت وصلابت شرم دارن!

    • صابر said

      بله، متاسفانه همینطوره. ولی این چیزهایی که من روی آن دست گذاشتم، یعنی موسیقی و ضرب المثلها نقطه مشترک این آدمها با زبان گیلکی هست. خودم با شنیدن موسیقی گیلان به این سمت و سو آمدم. کسایی رو هم می شناسم که با شنیدن چند ضرب المثل مثل گاب دکفته بازار رفتن سراغ الباقی اون ها. کم کم وارد بخش پژوهش در فرهنگ گیلان شدند.

  8. ارمان said

    تمام دنیا میدونن که ترکا …ن و ذاتن … به دنیا اومن حتی شبکه بی بی سی هم این رو یاد او شده

    • صابر said

      به علت توهین بخشی از این پیام حذف شد

      • صالح said

        به جای اینکه بیاییم بهم دیگه توهین کنیم بیاییم به این فکر کنیم ما همه مون ایرانی هستیم .من ترکم و عاشق لهجه های قشنگ ایرانی هستم و دوست دارم گیلکی هم یاد بگیرم . بدرود دوستان هم وطنم

  9. منصور said

    سلام
    از شیمی وبلاگ دیدن بگودمو شمره تحسین کنم کی امی گیلانه خاییدی بیشتر به مردم آشنا بکونید .خوشحالم که شیمی وبلاگ امرا آشنا بوبستم.تی وبلاگه به اسم می گیلان لینگ بگودم.دورسته می گیلکی یخورده ضعیفه اما به می زبان افتخار کنم و تا جایی که بتانم می زبان امرا گب زنم.

  10. کیومرث دیلمی said

    درود بر همه ی گیلک زبانان
    آقا یا خانم»دامپزشک تورک» لطفادر موردزبان گیلکی که هیچ چیز ازش نمی دونی اظهارنظر نکن . اگه یه کم اهل مطالعه باشی خواهی دانست که آذربایجانی ها تا چند سده ی پیش به زبان گیلکی صحبت می کردند . شما این زبان(ترکی)رااز ترکمانان (غیر ایرانی) گرفتین تا جایی که نام نژاد خودتون رو به زبانی که کسب کردید(ترک)نسبت می دهید . تو در موردترکی هیچ چیز نمی دونی اونوقت اومدی در مورد زبان گیلکی نظر میدی!؟

    • صالح said

      سلام آقا کیومرث تا اونجایی که اینجانب مطالعه داشتم زبان ترکی از گیلکی یا ترکمنان نشات نگرفته ،بلکه طبق کتاب دکتر زهتابی » تاریخ دیرین ترکان» زبان ترکی مربوط به 7000 سال پیش بوده که سند و مدرک هایی نیز مشهود است که در موزه آذربایجان تبریز نگهداری میشود.

  11. وحید said

    سلام
    آهنگهای آلبوم می گیلانی را ترجمه کنید

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

 
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: